"Wat is de beste manier om te leren?" Het is een vraag die ik vaak krijg van leerlingen. Logisch ook. Als je moet leren voor een toets, wil je graag weten welke aanpak het meeste oplevert. Misschien maak je samenvattingen. Misschien lees je je boek opnieuw door. Misschien markeer je belangrijke stukken tekst. Maar wat werkt nu eigenlijk het beste?

Het korte antwoord is: er bestaat niet één perfecte leeractiviteit. Wel weten we uit onderzoek dat sommige manieren van leren veel effectiever zijn dan andere.

De grootste misvatting over leren

Veel leerlingen denken dat leren vooral bestaat uit lezen. Je leest een hoofdstuk. Daarna lees je het nog een keer. Dan denk je dat je geleerd hebt. Je herkent namelijk de informatie die je leest. Daardoor lijkt het, alsof je de stof ként. Maar:  herkennen is niet hetzelfde als kénnen.

Wat werkt volgens onderzoek wél?

Je brein leert wél wanneer het actief moet nadenken. Niet wanneer het alleen informatie ontvangt, zoals lezend. Leren is gewoon een werkwoord. Je moet iets dóen met de lesstof om die stof te leren. Wetenschappers van The Learning Scientists noemen verschillende leerprincipes die keer op keer effectief blijken te zijn. Ik noem ze hier in het kort:

1. Haal kennis actief op. Dit is misschien wel de belangrijkste. Sluit je boek. Leg je samenvatting weg. Schrijf vervolgens op wat je al weet.
2. Verdeel het leren over meerdere momenten. Veel leerlingen leren alles vlak voor de toets, maar je leert het beste wanneer je lesstof verspreidt over meerdere dagen of weken. Een paar korte leermomenten leveren meer op dan één lange leeravond.
3. Doe iets met de lesstof. Probeer lesstof niet alleen te lezen, maar ook te verwerken. Doe iets actiefs met de lesstof, zoals uitleg geven aan iemand anders, voorbeelden bedenken, verschillen en overeenkomsten zoeken of een schema maken.
4. Gebruik woorden én beelden. Je hersenen verwerken informatie op verschillende manieren. Daarom is het slim om tekst te combineren met schema's, tekeningen, tijdlijnen, tabellen en/ of woordwebben. Dit noemen onderzoekers soms duaal coderen.